Hardnekkig probleem
Dyscalculie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen met het aanleren en/of vlot/accuraat toepassen van reken-wiskundekennis (Ruijsenaars, Van Luit en Van Lieshout, 2006). Dyscalculie betekent letterlijk 'niet kunnen berekenen'. Het is net als bij dyslexie in feite een andere term voor ernstige en hardnekkige problemen bij het aanleren van bepaalde schoolse vaardigheden (in dit geval gericht op rekenen) die niet worden veroorzaakt door een gebrek aan intelligentie of te weinig onderwijs.

Klachten
Het proces van vlot en goed beschikken over feiten en afspraken loopt vertraagd. Dit noemen we een automatiseringsprobleem. Het komt voor bij kinderen en volwassenen, maar kan op verschillende manieren voor problemen zorgen. Denk bijvoorbeeld aan problemen op de gebieden van rekenen met geld en klokkijken. Mensen met dyscalculie lopen dus tegen veel dagelijkse problemen aan, waar anderen zich vaak niet van bewust zijn.

Kenmerken

Bij dyscalculie is er sprake van rekenproblemen.

Waaruit kunnen de rekenproblemen bestaan?
  • Je hebt problemen met het automatiseren van rekenkennis. Je werktempo is lager dan klasgenoten en je maakt bijvoorbeeld snel fouten.
  • Je hebt problemen met visueel-ruimtelijke vaardigheden. Je hebt bijvoorbeeld problemen met de plaats van getallen en maakt omkeringen (bijvoorbeeld 64 i.p.v. 46).
  • Je hebt problemen met het onthouden en volgen van stappenplannen. Je maakt bijvoorbeeld fouten in sommen waarbij je meerdere stappen moet nemen.
  • Je hebt problemen met rekenkundig inzicht (bijvoorbeeld getallenlijn).
  • Je hebt veel tijd nodig voor het uitvoeren van rekentaken.

Oorzaken

Over de oorzaak van dyscalculie bestaat nog niet voldoende duidelijkheid. De toenemende kennis uit neuropsychologisch onderzoek suggereert dat het zou gaan om een betrokkenheid van (en mogelijke uitval in) specifieke hersengebieden. Overigens is voorzichtigheid hier op z'n plaats. Uit het hersenonderzoek naar leerstoornissen weten we vaak wel dat bepaalde hersengebieden er iets mee te maken hebben, maar niet wat ze ermee te maken hebben. Bij sommige soorten van dyscalculie zou een erfelijke factor een rol kunnen spelen omdat het bekend is dat dyscalculie binnen sommige families vaker voorkomt.

Diagnostiek

Molendrift doet onderzoek bij kinderen, jongeren en volwassenen wanneer iemand problemen heeft met rekenen en een uitval vertoont ten opzichte van leeftijdgenoten. Daarbij kan gedacht worden aan dyscalculie. Naast het stellen van een diagnose is het van belang te weten wat iemand nodig heeft zodat het beter met hem gaat. Daarom wordt naast het stellen van een diagnose tijdens het onderzoek ook gekeken naar handvatten waardoor iemand beter kan gaan rekenen.

Behandeling – het doel

De invulling van een behandeltraject hangt af van het doel waarnaar we toewerken. Een kind van het basisonderwijs zal bijvoorbeeld adequate rekenstrategieën leren, waardoor hij op groepsniveau werkt en zich (leeftijdsadequaat) zelfstandig kan redden met rekenen. In de behandeling van een leerling in het voortgezet onderwijs kan daarnaast ook gedacht worden aan het aanleren van strategieën waarmee iemand zijn of haar problemen leert compenseren met hulp van een rekenmachine, formuleboekje of -kaarten. Kortom, er wordt altijd een plan op maat gemaakt.

Behandeling – de insteek

Automatiseren
In het algemeen richten we de hulp eerst op automatiseren (van rekenkennis), zeker wanneer het jonge kinderen betreft.

Compenseren
Wanneer het automatiseren ondanks veel oefenen niet wordt bereikt, werken we aan het adequaat compenseren van een laag rekentempo of veel rekenfouten. Hierbij kan worden gedacht aan rekenen met behulp van stappenplannen of het aanbrengen van ordening in rekensommen.

Beleving
Soms speelt faalangst of schaamte een grote rol in de problemen die worden ervaren. In dit geval heeft een insteek op de leertechnische ondersteuning weinig zin. We besteden dan eerst aandacht aan de beleving. Indien faalangst of schaamte slechts gedeeltelijk een rol speelt in de problemen die worden ervaren, starten we wel met het leertechnische traject. Iemand krijgt dan houvast en ervaart succes waardoor de negatieve beleving positief wordt beïnvloed.

Ook wanneer er na onderzoek geen sprake blijkt te zijn van dyscalculie terwijl er wel problemen zijn met rekenen, kunnen we je helpen en een behandeltraject starten.

Molendrift: Ubbo Emmiussingel 110 | 9711 BK Groningen | Tel: 050 - 318 51 42 | Fax: 050-312 89 90 | e-Mail